خانه / اخبار دانشگاه / رشته تربیت بدنی به لحاظ بازار کار یکی از بهترین رشته های دانشگاهی است

رشته تربیت بدنی به لحاظ بازار کار یکی از بهترین رشته های دانشگاهی است

یکی از مزیت های بارز و ویژگی های شاخص دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر ، وجود مجموعه بزرگ تربیت بدنی همراه با رشته های تحصیلی ورزشی است که در واحدهای دانشگاهی استان اصفهان کم نظیر است .

در همین رابطه گفتگویی با دکتر الهیار عرب مؤمنی دکتری تربیت بدنی و علوم ورزشی و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر ترتیب دادیم که مشروح این مصاحبه را پی می گیریم.

  

لطفاً شرحی از رشته علوم ورزشی و سرفصل های آن را برای علاقمندان بیان کنید.

علوم ورزشی یکی از شاخه­ های علوم انسانی و از رشته های پایه دانشگاهی است که از جایگاه و منزلت ویژه ای برخوردار می­باشد. این رشته با تندرستی  و سلامت پیوند یافته و اثر و نقش آن در سلامت جسمی و روانی افراد جامعه غیر قابل انکار است. لذا، تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص در این رشته ضروری است. تربیت بدنی و علوم ورزشی ماهیتی میان رشته­ ای دارد که از علوم مختلف مانند؛ زیست شناسی، آناتومی، فیزیولوژی، فیزیک، شیمی و روانشناسی برای تقویت و تربیت جسم و روان انسان استفاده می­کند. دروس این رشته دانشگاهی عمدتاً جنبه نظری و عملی دارد. تعداد واحدهای دوره کارشناسی علوم ورزشی پیوسته مشتمل بر ۱۳۶ واحد درسی می­باشد. این رشته از یک طرف شامل دروس رشته ­های پایه­ پزشکی است، به طوری که فارغ التحصیل آن حداقل تا حد دانش و اطلاعات علمی یک پزشکیار با جسم انسان آشنا می­ شود و از طرف دیگر بخشی از دروس این رشته شامل علوم تربیتی و دروس عمومی است تا دانشجوی این رشته با برنامه های تربیتی و پرورشی آشنا شده و بتواند به عنوان یک معلم یا مربی با ورزشکاران یا دانش­ آموزان به درستی برخورد کند، و نهایتاً یک قسمت مهم دروس این رشته شامل علوم مربوط به ورزش می ­شود. به عبارتی دیگر دانشجو برای کسب مهارت در رشته های مختلف ورزشی مانند؛ فوتبال، والیبال، هندبال، شنا و … به صورت تئوری و عملی آموزش می­ بیند و واحدهای درسی مانند؛ فیزیولوژی ورزرش، آناتومی، حرکت شناسی، حرکات اصلاحی، تغذیه ورزش و غیره را می گذراند تا از نظر علمی در این رشته دانش کافی کسب نموده و توانایی تحقیق و پژوهش در علوم ورزشی را به دست بیاورد. 

همچنین امکان ادامه تحصیل در رشته علوم ورزشی تا مقطع دکتری در گرایش­های فیزیولوژی ورزشی، رفتار حرکتی، آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، تغذیه ورزش، مدیریت ورزشی، روانشناسی ورزشی و چند گرایش دیگر وجود دارد.  

معرفی مختصری هم از رشته مهندسی ورزش داشته باشید.

مهندسی ورزش، رشته ای جذاب و پرکاربرد و نوبنیاد است که چندسالی بیشتر از مطرح شدن آن به عنوان یک رشته دانشگاهی نمی گذرد. این رشته، شاخه ای از علم تربیت بدنی است که هدف آن تربیت نیروی انسانی با مهارت های مهندسی بوده که بتوانند علم مهندسی را در ورزش کاربردی کنند. در واقع این رشته تلاش دارد، با به کارگیری روش ها و ابزار مهندسی عملکردها و اجراهای ورزشی را ارتقاء و بهبود بخشد. به بیانی دیگر، این رشته دانشگاهی تخصصی است که به ورزش از زاویه مهندسی نگاه می کند و تمرکز آن روی طراحی فضاها و اماکن ورزشی نظیر؛ تهویه مطبوع، کف پوش ها، نور و صدا و طراحی و ساخت ابزارهای ورزشی مانند؛ وسایل بازیکنان شامل؛ لباس، کفش، کلاه، و تجهیزات ورزشی مانند؛ کلاه دوچرخه سواری، ویلچرهای ورزشی، وسایل کوه نوردی و غواصی، انواع توپ های ورزشی و به طور خلاصه کلیه وسایل و امکاناتی در ورزش های مختلف مورد نیاز است. چرا که در ورزش تنها عوامل انسانی مانند؛ وضعیت روحی و فیزیولوژی ورزشکارمطرح نیست بلکه شاخص هایی چون طراحی کفش و لباس ورزشکار، مواد به کار رفته در انها، وسایل و تجهیزات ورزشکاران هم مطرح هستند که بدون اصول مهندسی، بهره برداری از آنها امکان پذیر نمی باشد. علاوه براین، این رشته به تحلیل بیومکانیکی حرکات ورزشکاران و استعداد یابی ورزشی نیز توجه دارد.

به طور خلاصه محور های اصلی مورد بحث در این رشته عبارتند از: الف) طراحی، ساخت و راه اندازی دستگاه های ورزشی ب) طراحی و ساخت ورزشگاه ها و اماکن ورزشی ج) طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات ورزشی و بهینه سازی آنها براساس نیاز ورزشکاران د) انجام تست های آزمایشگاهی مربوط به رفتار ورزشکاران و وسایل و تجهیزات ورزشی و استاندارد سازی آنها ه) استعدادیابی از طریق اندازه های ارگونومی بدن

ضمن این که بیشتر دروسی که در این رشته تدریس می شود مربوط به مهندسی برق، الکترونیک، مکانیک، معماری و مهندسی پزشکی است. همچنین واحد های درسی مانند؛ مبانی مهندسی ورزش، کامپوزیت ها و کاربرد آن در مهندسی ورزش، تغذیه ورزشی، استاتیک و مقاومت مصالح، آزمایشگاه الکترونیک، دینامیک، رباتیک، ضایعات حرکتی، اصول طراحی تجهیزات ورزشی، حس لامسه مصنوعی در مهندسی پزشکی، تکنیک های آزمایشگاهی در بیومکانیک حرکت، ارتزها و پروتزهای ورزشی و مهندسی فاکتورهای انسانی و ارگونومی در این رشته تدریس می شود.

در حال حاضر کدامیک از دانشگاه های کشور در این رشته دانشجو می پذیرند؟

در حال حاضر این رشته پس از دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر فقط در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران دائر است و دانشگاه صنعتی امیرکبیر هم به‌ عنوان گرایشی از مهندسی پزشکی در این رشته دانشجو می پذیرد. در ضمن در دانشگاه‌های‌ کشور هایی مانند؛ ایرلند، ملبورن، مالزی، آلمان و انگلستان هم این رشته ارائه می شود.

مزیّت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر در زمینه پذیرش دانشجو در این رشته ها چیست؟

این واحد دانشگاهی از نظر فضاها و امکانات ورزشی از بهترین دانشگاه های استان اصفهان است. امکاناتی مانند، سالن های چند منظوره، سالن رزمی، سالن کشتی، سالن تنیس روی میز، سالن ژیمناستیک، سالن بدنسازی و یک مجموعه ورزشی کامل شامل کلاس های آموزشی و کلیه امکانات لازم برای ارائه دورس مختلف تربیت بدنی و علوم ورزشی، علاوه براین ها، این دانشگاه دارای فضاهای ورزشی روباز نظیر؛ زمین چمن، پیست دو ومیدانی استاندارد با کلیه امکانات، زمین های والیبال، بسکتبال، هندبال وفوتسال به طور جداگانه است که این امکانات کم نظیر و فوق العاده ، دانشگاه آزاد اسلامی خمینی شهر را منحصر به فرد کرده است. علاوه براین ها، این دانشگاه با داشتن دانشکده های مکانیک، فنی مهندسی و عمران دارای گارگاهها و آزمایشگاه های مجهز و پیشرفته فنی در رشته های برق، مکانیک، سیالات، عمران و مهندسی پزشکی است و سایر زیرساخت ها لازم برای رشته مهندسی ورزش نیز دارا می باشد. به طوری که چنین امکاناتی را در کمتر دانشگاهی سراغ داریم. در یک کلام، هر آن چه برای این رشته ورزشی مورد نیاز است در این دانشگاه مهیا می باشد. همچنین سعی کرده ایم همواره از مجرب ترین و شاخص ­ترین اساتید تربیت بدنی و علوم ورزشی استفاده کرده و امیدواریم در آینده­ای نه چندان دور بتوانیم زمینه ایجاد گرایش های مختلف علوم ورزشی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری را فراهم نمائیم.

لازم به ذکر است که ویژگی های خوب این دانشگاه باعث جذب دانشجویان مستعد و بسیار خوبی در زمینه تربیت بدنی و علوم ورزشی شده است به طوری که هم اکنون دانشجویانی عضو تیم ملی و دارای عنوان های جهانی و کشوری در رشته های مختلف ورزشی در این دانشگاه تحصیل می کنند و جزء افتخارات ما هستند.

 به لحاظ کاربرد و تأثیرگذاری رشته  مهندسی ورزش و نقش دانش آموختگان آن در جامعه چه نکاتی قابل توجه است؟

امروزه ورزش به عنوان یکی از ده صنعت برتر جهان مطرح است، به همین علت علم مهندسی ورزش در دنیا اهمیت ویژه ای پیدا کرد ه است. با این وجود این رشته هنوز در کشور ما به جایگاهی که شایسته آن است نرسیده است، اما با توجه به پیشرفت رشته های ورزشی در ایران و افزایش تقاضا در ورزش برای تجهیزات و فضاهای استاندارد ورزشی و با عنایت به این موضوع که در دنیای ورزش رقابتی کوچکترین تغییر در تجهیزات می تواند سبب تغییر چشمگیر در شکست و پیروزی ها شود، نیاز به این رشته روز به روز بیشتر خواهد شد و آینده خوبی را می توان برای این رشته متصور بود.

به عبارتی دیگر، هر روز شاهد بکارگیری فناوری های جدید برای طراحی، ساخت و تولید تجهیزات ورزشی هستیم و مهندسی ورزش توانسته با در نظر گرفتن ماهیت ورزش و نیاز ورزشکاران تجهیزات بسیار مناسبی را طراحی و تولید کند. با پیشرفت علوم ورزشی و بالا رفتن مهارت ورزشکاران نیاز به بهتر شدن تجهیزات و وسایل ورزشی امری ضروری است. همچنین با ورود فناوری به ورزش و شکل گیری نگاه فنی و مهندسی به آن تغییرات شگرفی در تمام زمینه های ورزش به وجود آمده است. لذا، تربیت مهندسانی که بر تمامی علوم مرتبط با ورزش تسلط داشته باشند از نیازهای روز کشور است. دانش آموختگان مهندسی ورزش تخصص لازم در زمینه فناوری ورزشی در جنبه های مختلف را کسب کرده و با استانداردهای روز دنیا آشنایی کامل دارند. بنابراین می توانند برای کشورمان استاندارد تعیین نموده و در این حیطه حضور فعال داشته باشند. ضمن این که آنها قادرند، برای ساخت وسایل و تجهیزات ورزشی محاسبه و برنامه‌ریزی کنند و استاندارد دستگاه‌ها و ابزارهای وارداتی را نیز کنترل نمایند.

بازار کار این رشته ها در کشورمان در شرایط فعلی چگونه است؟

فارغ التحصیلان رشته مهندسی ورزش می توانند در زمینه استعداد یابی در رشته های مختلف ورزشی که در ورزش امروزی یک ضرورت است، فعال باشند و زمینه های پیشرفت ورزش قهرمانی در کشور را فراهم نمایند. با توجه به مطالب عنوان شده، به نظر می رسد این رشته می تواند در آینده ای نه چندان دور به یکی از قطب های ورزش کشور تبدیل شده و بازار کار خوبی داشته باشد، ولی متاسفانه آشنا نبودن مجموعه ها و باشگاه های ورزشی و همچنین فدراسیون ها با مهندسی ورزش، کمی این رشته را با مشکل مواجه کرده است. اگر دانش آموختگان این رشته بر داشته ها و آموخته های خودشان تمرکز کنند و اسیر ساختارهای اداری نشوند ، می توانند با کار آفرینی، تولید، ایجاد مراکز دانش بنیان، اختراع، آنالیز و ساخت تجهیزات ورزشی آینده کاری خود را تضمین نمایند.

علوم ورزشی هم از معدود رشته هایی دانشگاهی است که تقریبا تمام افراد جامعه (کوچک و بزرگ، زن و مرد)، سازمان ها، نهادهای کوچک و بزرگ، ارگان های خصوصی و دولتی و همه و همه با آن در ارتباط هستند و به نوعی می توان گفت نیازمند به این رشته هستند. چون همان طور که عنوان شد، سلامتی و تندرستی افراد با این رشته گره خورده است و این اصل مهمی است. بنابراین دامنه نفوذ و فعالیت آن بسیار وسیع و گسترده می باشد. بنابراین محیط های کاری فراوانی را می توان در حیطه های تخصصی و عمومی برای این رشته متصور شد. به عنوان مثال، فارغ التحصیلان کارشناسی علوم ورزشی می­توانند، تدریس دروس تربیت بدنی در مدارس و مراکز آموزشی را به عهده بگیرند و یا به عنوان کارشناس تربیت بدنی در سازمان­های دولتی، فدراسیون­های ورزشی و دیگر نهادها و مراکز ورزشی فعالیت نمایند. همچنین آنها می توانند، به عنوان مربی و مسئول ورزش در وزارتخانه ها و سازمان­ هایی که بخش تربیت بدنی دارند، فعالیت کنند. علاوه بر این ها این دانش آموختگان می توانند به عنوان مربی در باشگاه  های ورزشی خصوصی مشغول کار شوند و یا به عنوان معلم، مربی، کارشناس یا مربی بدنسازی فعالیت نمایند. ضمن این که یکی از حیطه های کاری که امروزه نیاز به آن به شدت احساس می شود، کار با افراد خاص مانند؛ معلولین و جانبازان، سالمندان، کودکان خاص (بیش فعال، اوتیسم و ….)، باز توانی و حرکات اصلاحی در مراکز درمانی است. کارشناسان تربیت بدنی قادرند با ورود به این حیطه ها و آموزش های مختصر اولیه ضمن خدمت و کمک به این افراد، بازار کار خوبی را برای خود فراهم کنند.

همچنین موقعیت های شغلی متنوع دیگری که بیان تک تک آنها از حوصله این مجال خارج است، برای این دانش آموختگان وجود دارد و البته با ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر این موقعیت های شغلی هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی افزایش خواهد یافت.

به طور کلی در شرایط امروزه رشته تربیت بدنی به لحاط بازار کار یکی از بهترین رشته های دانشگاهی است. با این اوصاف به جرات می توان گفت، فارغ التحصیلان این رشته اگر افراد فعالی باشند، هیچ وقت بیکار نمی مانند؛ زیرا با توجه به شرایط عنوان شده نیاز نیست منتظر بمانند، دیگران آنها را به کار دعوت نمایند، بلکه خود می توانند کارآفرینی نموده و مشغول به کار شوند. در پایان بد نیست به این نکته هم اشاره شود که تعداد زیادی از دانشجویان حال حاضرما حتی قبل از فارغ التحصیلی توانسته اند کار مرتبط با رشته پیدا کنند و مشغول بکار شوند.

همچنین ببینید

تعطیل بودن کلاسهای درسی روز سه شنبه ۲۷ شهریورماه از ساعت ۱۴:۳۰ به بعد